Inhoudsopgave

Een weersverwachting checken lijkt vanzelfsprekend, maar er zit veel meer achter dan een simpel wolkje op je telefoon. Elke dag verzamelen meteorologen enorme hoeveelheden gegevens om te berekenen wat de lucht boven Nederland gaat doen. Dat is geen kwestie van gokken, maar van wetenschap. Toch klopt een voorspelling niet altijd, en dat heeft een goede reden.

Hoe een weerbericht tot stand komt

Weerkundigen gebruiken gegevens van weerstations, satellieten, weerballonnen en vliegtuigen om een beeld te vormen van de atmosfeer. Die gegevens worden ingevoerd in krachtige computers die de toestand van de lucht berekenen. Zo’n berekening heet een weermodel. Bekende modellen zijn het Europese model van het ECMWF en het Amerikaanse GFS model. Deze modellen rekenen de atmosfeer door op basis van de wetten van de natuurkunde. De uitkomst is een kaart die laat zien hoe de temperatuur, wind en neerslag zich de komende dagen zullen ontwikkelen. Een meteoroloog bekijkt die kaart daarna zorgvuldig en maakt er een begrijpelijk verhaal van voor het grote publiek.

Hoe ver vooruit kun je het weer voorspellen

De atmosfeer gedraagt zich chaotisch. Kleine veranderingen kunnen grote gevolgen hebben, en dat maakt het lastig om ver vooruit te kijken. Tot ongeveer drie dagen vooruit is een weerbericht redelijk betrouwbaar. Na vijf dagen worden de onzekerheden al groter. Een verwachting van zeven tot veertien dagen geeft alleen een globale indruk van het weer. Je leest op weerwebsites soms dat er voor de komende twee weken elke dag een temperatuur en neerslagkans staat. Die informatie is handig als eerste oriëntatie, maar je moet er geen concrete plannen op baseren. Hoe dichter bij de dag zelf, hoe nauwkeuriger het beeld wordt. Dat geldt zeker voor lokale buien, die zelfs op de dag zelf lastig precies te voorspellen zijn.

Wat temperatuur en neerslagkans echt betekenen

Op een weersite zie je vaak een getal staan bij neerslagkans, bijvoorbeeld 40 procent. Dat betekent niet dat het 40 procent van de dag regent. Het betekent dat er op basis van de berekeningen een kans van 40 procent is dat het op een willekeurige plek in het gebied gaat regenen. Een kans van minder dan 30 procent wordt over het algemeen als laag beschouwd. Bij 70 procent of meer is de kans op regen groot. De maximumtemperatuur die je ziet, is de hoogste temperatuur die verwacht wordt in de middag, gemeten in de schaduw op 1,5 meter hoogte. In de volle zon voelt het altijd warmer aan dan dat getal suggereert. Vooral in de zomer, als de zon krachtig schijnt, kan het verschil tussen de gemeten temperatuur en de gevoelstemperatuur flink oplopen.

Regionale verschillen in het Nederlandse klimaat

Nederland is een klein land, maar het weer verschilt per regio. Aan de kust waait het vaker en harder dan in het binnenland. Steden als Maastricht en Eindhoven krijgen in de zomer regelmatig hogere temperaturen dan bijvoorbeeld Den Helder aan de Noordzeekust. In Noord Brabant en Limburg vallen ook vaker zware onweersbuien dan in de kustprovincies. Die regionale verschillen zijn te zien op een regenradar, een kaart die in real time laat zien waar het regent. Veel weersapps bieden zo’n radar aan, zodat je precies kunt volgen of een bui jouw kant op komt. Voor Oosterhout bijvoorbeeld, dat in Noord Brabant ligt, geldt dat het klimaat continentaler is dan aan de kust. Dat betekent warmere zomers, maar ook koudere winters en meer kans op hagel en onweer in het zomerseizoen.

Veelgestelde vragen

Hoe betrouwbaar is een verwachting voor de komende week?
Een weersverwachting voor de komende drie dagen is over het algemeen betrouwbaar. Voor de periode van vier tot zeven dagen neemt de onzekerheid toe. Een verwachting verder dan zeven dagen geeft alleen een globale richting aan en kan nog sterk veranderen.

Wat is het verschil tussen een regenradar en een weerverwachting?
Een regenradar laat zien waar het op dit moment regent of hagelt. Een weerverwachting berekent wat er de komende uren, dagen of weken gaat gebeuren. De radar is nuttig om te zien of een bui al onderweg is. De verwachting helpt je om je dag of week te plannen.

Waarom wijken verschillende weersapps soms van elkaar af?
Verschillende weersapps gebruiken vaak andere weermodellen of combinaties van modellen. Het ene model legt de nadruk op Europese gegevens, het andere op wereldwijde data. Daardoor kunnen de uitkomsten voor dezelfde dag en locatie licht verschillen. Hoe groter het verschil tussen de apps, hoe onzekerder het weer op dat moment is.

Wat betekent gevoelstemperatuur?
De gevoelstemperatuur is hoe warm of koud het aanvoelt op de huid, rekening houdend met wind en luchtvochtigheid. Bij harde wind voelt het kouder aan dan de gemeten temperatuur. Bij hoge luchtvochtigheid in de zomer voelt het juist warmer en zwaarder aan. De gevoelstemperatuur zegt iets over hoe het lichaam het weer ervaart, niet over de officieel gemeten waarde.